مهاجرت معكوس
براساس نتايج مطالعات طرح سند مهاجرت معكوس، بيش از 70 درصد مهاجرتها به استان تهران ناشي از مشكلات اقتصادي است.اين سادهترين و در عين حال بهترين نتيجه حاصل از بررسيها در اين زمينه است.
نگاهي به حاشيههاي پايتخت- كه غالباً مهاجران و اقشار كمدرآمد جامعه در آن ساكن هستند- نشان ميدهد، مشكلات اقتصادي، بيكاري و فقدان درآمد و مسكن مهمترين شاخصهاي مؤثر د مهاجرت به استان تهران است.براساس نتايج اين طرح، استانهاي آذربايجان شرقي، همدان، اردبيل و زنجان به ترتيب بيشترين مهاجرين را به استان تهران دارند.
مشكلات زيرساختي استانهاي مهاجرفرست
مهاجرت معكوس حاصل دو اتفاق است، تجمع و تمركز امكانات در پايتخت و مشكلات زيرساختي در استانهاي مهاجرفرست. از اينرو دولت بايد در استانهاي محروم تسهيلات بيشتري همچون افزايش سهم اين استانها در محل توليد ناخالص داخلي، افزايش سهم بودجههاي عمراني، اعمال سياستهاي تشويقي و ارائه معافيتهاي مالياتي براي استقرار صنايع و بخشهاي اشتغالزا در اين استانها اختصاص دهد.
اين بايدها و نبايدها در حالي براي استانهاي مختلف مطرح ميشود كه سهم استان تهران از توليد ناخالص ملي 27 درصد و اعتبار استان از محل بودجه عمراني دولت 60 درصد اعلام ميشود. به همين خاطر اعمال سياستهاي تشويقي از سوي دولت در استانهاي مهاجرفرست ميتواند زمينه حضور بيشتر سرمايهگذاران در اين استانها را بيشتر فراهم آورد.
در حال حاضر نرخ بهره منابع مالي در سراسر كشور يكسان است، در صورتي كه اين نرخ در مناطق محروم و استانهاي مهاجرفرست در بخشهاي مسكن، صنايع و كشاورزي نسبت به تهران بايد كمتر باشد.جمعيت استان تهران در سالهاي اخير رشد 3 درصدي را داشته كه 2/1 درصد رشد جمعيت در تهران ناشي از مسائل طبيعي و مابقي آن ناشي از مهاجرت به استان است، در حالي كه نرخ رشد جمعيت در برخي از شهرستانهاي غربي استان تهران حدود 8 درصد است.
بد نيست بدانيد كه از ميان اين ارقام يك ميليون تبعه خارجي در ميان مهاجران استان و اشغال 400هزار فرصت شغلي توسط آنها صورت گرفته است كه از اين تعداد تنها 300 هزار نفر مجوز حضور دارند و 700 هزار نفر تبعه خارجي بدون هرگونه مجوزي از خدمات، يارانههاي دولتي و ساير تسهيلات متعلق به استان تهران استفاده ميكنند.
حركت به سوي نقطه صفر
نرخ رشد حاشيهنشيني در شهريار كه به طور نرمال بايد 5/1 باشد، اما 8/7 درصد است نشان ميدهد، اجراي مهاجرت معكوس در تهران نيازمند شتاب بيشتري است.
هر چند مسئولان سند مهاجرت معكوس معتقدند اختصاص 7/3 ميليارد تومان بودجه براي ساماندهي حاشيهنشيني تنها براي آغاز مقدمات كار است با اين وجود ساماندهي حاشيهنشيني در استان تهران و معكوس كردن روند مهاجرت به آن به 5، 6 سال زمان نياز دارد.
آمارهاي مربوط به ميزان مهاجرت به استان تهران در حالي اعلام ميشود كه بسياري از اين ارقام به دليل تبعات اين موضوع بيان نميشود.
دكتر محمد كمالي، عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي در ايران معتقد است: تهران بايد داراي جمعيت مناسبي باشد كه در صورت افزايش روند روبهرشد مهاجرت اين اتفاق نخواهد افتاد، به همين دليل تدوين سند مهاجرت معكوس بايد خيلي سريعتر اتفاق ميافتاد.
مهاجرت معكوس پديدهاي است كه در مورد هر اتفاقي رخ خواهد داد، مثلا در مورد فرار مغزها، دكتر كمالي در اين مورد به مثال جالبي اشاره ميكند و ميگويد: «به دنبال جنگي كه در لبنان اتفاق افتاد، پديده مهاجرت معكوس در ميان ساكنين اسرائيلي اتفاق چشمگيري داشت، به همين دليل بيشتر جنگهاي اسرائيل مقطعي و كوتاه مدت است چون جمعيت آن بلافاصله ساكنين اسرائيلي مسير خود را به سمت محلهايي كه در ابتدا در آن ساكن بودند، تغيير ميدهند.
«مهاجرت معكوس در تهران نيازمند تمركززدايي است.» اين بهترين راهكاري است كه دكتر كمالي براي رخدادن پديده مهاجرت معكوس به آن اشاره ميكند و ميگويد: «در طراحي تهران تمركز سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي يك جا پيشبيني شده است كه بايد اين فشار از پايتخت برداشته و به شهرهاي نزديك منتقل شود و در نهايت روستاها و شهرهاي كوچك از نيازهايي كه اين سبدها جزء محاسن يك زندگي محسوب ميشود، فراهم گردد.
تمركززدايي در كنار از بين بردن دلايل مهاجرت در استانهاي مهاجر فرست از راهكارهاي مناسب براي رويدادن مهاجرت معكوس است. دكتر كمالي در اين زمينه به كشور تركيه اشاره ميكند و ميگويد: «در بيشتر كشورهاي دنيا، تعبيري با عنوان دو پايتخت اتفاق ميافتد. مثلاً در تركيه، آنكارا به عنوان بنيان سياسي و استانبول جايي براي مسائل اقتصادي و اجتماعي به حساب ميآيد.
به گفته دكتر كمالي اين اتفاق بايد اتفاقي جامع باشد، نه اينكه هر سازمان و ارگاني براي خود عمل كند، در واقع وزارتخانهها و سازمانهاي درگير نميتوانند و نبايد جزيرهاي عمل كنند.
700هزار مهاجر غيرقانوني
مردم براي تصاحب يك فرصت شغلي به شهر تهران هجوم ميآورند. اين مهمترين دليل مهاجرت است، به طوري كه تهران بار 700هزار نفر مهاجر غيرقانوني خارجي را كه فرصتهاي عظيم شغلي را به خود اختصاص دادهاند و سبب افزايش درصد بيكاري ميشوند، تحمل كرده و بر اساس برنامهريزيهاي صورتگرفته، بايد تهران در حداقل برنامه 5 سالهاي عاري از اتباع بيگانه غيرمجاز باشد.
حضور 700هزار مهاجر غيرقانوني در مركز سياسي هيچ كشوري پذيرفتهشده نيست. جمعيت مهاجرت غيرقانوني در برخي شهرهاي استان تهران با جمعيت مردم محلي برابري ميكند.
از سوي ديگر ارزش افزوده زمين در استان تهران پديده زمينخواري را شكل داده است. از همين رو جلوگيري از ساختوسازهاي غيرمجاز، ضروري است.
بايد با تمركززدايي از شهر تهران امكانات موجود پايتخت را با توجه به آمايش سرزمين به گونهاي گسترش دهيم كه مردم در شهرستانهاي خود خدمات بگيرند و نيازي به مراجعه آنها به تهران نباشد.
بررسيهاي انجامشده نشان داد كه بسياري از كارتنخوابها داراي هيچ آسيب اجتماعي نبوده و بخشي از اين افراد براي درمان و پيگيري مسائل خود به تهران آمده بودند، اما توان تامين هزينه خواب خود را نداشتند كه اين امر بايد حل شود.
پس از توزيع امكانات بر اساس آمايش سرزمين در راستاي افزايش ضريب امنيت در استان تهران بايد توجه به مسائل اجتماعي و تجهيز پليس به امكانات روز دنيا مد نظر قرار گرفته شود.
بيكاري، در كنار افزايش حاشيهنشيني
افزايش پديدهاي به نام حاشيهنشيني حاصل اتفاقي است به نام مهاجرت، به همين دليل بايد در كنار تمركززدايي و ايجاد فرصت براي استانهاي مهاجر فرست به سراغ راه سومي هم رفت و آن كنترل حاشيهنشيني است.
اصل ساماندهي حاشيهنشيني عدم فراهم كردن محلي براي مهاجرت دوباره به استان تهران است. براساس معيار جمعيت، جمعيت حاشيهنشيني و نوع رسيدگي به آنان، طي جلسهاي در استانداري تهران، بودجه 7/3 ميليارد توماني ساماندهي حاشيهنشيني بين فرمانداريها در طول سال تقسيم شد.كنترل ساخت و ساز غيرمجاز عامل مهم براي جلوگيري از حاشيهنشيني در استان تهران است. در غرب استان تهران يعني شهرستانهاي اسلامشهر، شهريار، رباطكريم و كرج مشكلات عديدهاي در بحث حاشيهنشيني وجود دارد، ولي در شرق استان كمترين مشكل را داريم.
همچنين پيشنهاد پرداخت وام اشتغال براي خروج حاشيهنشينان استان تهران داده شده است كه جزء سند ملي مهاجرت معكوس محسوب ميشود. تمام اين موارد به موضوعي به نام زمان گره خورده است. حداقل زمان مورد نياز براي اجراي سند مهاجرت معكوس و به صفر رساندن مهاجرت 10 سال عنوان شده است.
روند مهاجرت باید معکوس شود
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت:در 30 سال گذشته به اندازه 300 سال در روستاها کار انجام شده است.
به گزارش واحد مرکزی خبر، آیت الله هاشمی رفسنجانی، راه اصلاح جامعه را اجرای سیاست های کلی دانست و گفت: این سیاست ها به برنامه ها ثبات و دوام می بخشد و از کارهای روزمره و تکراری جلوگیری و اداره کشور را عالمانه تر می کند.
وی توجه بیشتر به توسعه روستایی را ضروری خواند و افزود: در 30 سال گذشته، به اندازه سیصد سال در روستاها کار انجام و زندگی روستایی تقویت شده است اما باید به گونه ای برنامه ریزی و عمل کرد که روند مهاجرت معکوس شود.
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: درحال حاضر بررسی سیاست های کلی نظام در بخش آمایش سرزمینی در دستور کار مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار دارد و دیدگاه صاحبنظران و دست اندرکاران، ازجمله نتایج این همایش می تواند برای تقویت این سیاست ها به مجمع پیشنهاد شود.
آیت الله هاشمی رفسنجانی فرهنگ خودکفایی و ابتکار و ایستادن روی پای خود در روستاها را میراث ارزنده ای برای همه افراد بشر خواند و افزود: در طول تاریخ همواره شهرها به روستاها وابسته بوده اند.
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام تاسیس جهاد سازندگی را در روزهای آغازین استقرار نظام جمهوری اسلامی، نشانه توجه امام راحل و مقامات کشور به توسعه روستاها خواند و با قدردانی از خدمات ارزنده این نهاد گفت: این نهاد در مدت عمر رسمی خود منشا خدمات خوب و زیربنایی شد که باید ادامه می یافت هر چند که جهادگران با همان روحیه، امروز نیز در عرصه های گوناگون حضور دارند.
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام مسئله اشتغال و ماندن نیروهای کارآمد در روستاها را مهم ترین مشکل برشمرد و افزود: می توان با ایجاد نواحی و مناطق صنعتی متناسب با موقعیت و اقتصاد روستاها، این مشکل را برطرف کرد .
هاشمی رفسنجانی مهاجرت بی حساب و بی برنامه روستاییان را سبب بروز پدیده حاشیه نشینی در شهرها و ناکارآمد شدن نیروهای مولد در روستاها دانست و گفت: با توجه به اقامت حدود سی درصد از جمعیت کشور در روستاها باید تلاش کنیم این رقم تثبیت شود.
وی افزود: اگر در روستاها صنایع جانبی و مورد نیاز بخش کشاورزی و دامداری ایجاد کنیم روند مهاجرت معکوس خواهد شد و دولت باید به این موضوع بیشتر توجه کند.
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به تهیه برنامه جامع توسعه جامعه عشایری کشور و ناتمام ماندن اجرای آن گفت: عشایر انسان های مومن، شریف، اصیل، کم هزینه و پرفایده ای هستند که نباید از توجه به آنان غفلت کنیم.
86/10/12
مهاجرت معکوس روستائیان بوکان از شهر به روستا
در یکسال گذشته 5 هزار نفر از شهرنشینان بوکان به روستاها مهاجرت کرده اند .
بخشدار بخش مرکزی بوکان امروز گفت : ایجاد امکانات زیربنایی ، سهولت تامین زمین مسکونی و تسهیلات کافی جهت احداث مسکن باعث شده است بسیاری از روستائیان که در سال های قبل به شهر بوکان مهاجرت کرده بودند به روستاهای خود بازگردند .
آقای خضری گفت : روستاهای ینگیجه ، گل بهی ، کهریز ، محمود آباد ، حصار ، ناچیت و داشبند در یکسال گذشته شاهد بیشترین تعداد مهاجرت معکوس روستائیان از شهر بوده اند .
دکتر جاسبي: با گسترش آموزش عالي مهاجرت به شهرهاي بزرگ معکوس مي شود
آفرينش: تعدادي از پروژه هاي عمراني دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهر بابک در استان کرمان با حضور مقامات محلي، مسئولان، اساتيد و دانشجويان افتتاح شد.
به گزارش خبرنگار اعزامي آفرينش به شهربابک، در اين مراسم سر در دانشگاه، ساختمان آموزشي، ساختمان سلف سرويس و بخش هاي ديگري از دانشگاه با حضور دکتر جاسبي، دکتر زارع معاون پارلماني دانشگاه آزاد، فرماندار شهر بابک، نماينده مردم، شهردار، اعضاي شوراي شهر و ديگر مقامات محلي و همچنين با حضور اساتيد، دانشجويان و کارمندان افتتاح شد.
در مراسم افتتاح، دکتر جاسبي با تشکراز زحمات رئيس دانشگاه شهربابک و قدرداني از حضور نماينده مردم، امام جمعه، رئيس منطقه، دبير منطقه، اساتيد و دانشجويان اظهار داشت: اميدوارم دانشگاه آزاد اسلامي در اين شهر بتواند منشا خدمات بزرگتر و بهتري باشد.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامي با اشاره به آنکه در دنياي امروز اگر بخواهيم حرفي براي گفتن داشته باشيم، راهي جز توسعه و پيشرفت و مجهز شدن به تکنولوژي نداريم، گفت: توسعه واقعي در کشورهاي پيشرفته بيش از هر چيزي به توسعه نيروي انساني وابسته است و توسعه نيروي انساني از مسير دانشگاه ها عبور مي کند.
وي افزود: کشوري مي تواند اميدوار باشد در خط توسعه قرار گرفته است که دانشگاه هاي بيشتر و مجهزتري داشته باشد و کيفيت آموزشي در آنها بيشتر باشد.
وي با اشاره به کنفرانس چين اظهار داشت: در کنفرانس چين بيان شد که از سال 1991 تا 2004 از 67 ميليون نفر به 132 ميليون نفر رسيده است.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامي گفت: در طول تاريخ بشريت رفاه ملت ها در هيچ زماني به اندازه امروز به آموزش عالي آن ملتها وابسته نبوده است. يعني اگر امروز دنبال رفاه، توسعه، خودکفايي و خود اتکايي هستيم بايد به سراغ توسعه دانشگاه ها برويم.
وي با بيان اينکه آينده دانشگاه ها در گرو جمعيت دانشجويان و اساتيد و رقابت و توسعه دانشگاه هاي غير دولتي است، تصريح کرد: اما کسي مي تواند در آينده حرف اول را بزند که داراي دانشگاه هاي با کيفيت تري باشد.
دکتر جاسبي با تاکيد بر اينکه يکي از افتخارات جمهوري اسلامي آن است که تعداد دانشجويان 15 برابر شده است، گفت: در حالي جمعيت ايران دو برابر شده است، تعداد دانشجويان 15 برابر شده که برخي مي گويند افزايش تعداد دانشجويان بس است و اين همه دانشجو در آينده دچار مشکل بيکاري مي شوند و اشغالزايي براي آنها مشکل مي شود.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامي با بيان اينکه نبايد گسترش آموزش عالي را با بحث اشتغال درگير کنيم، افزود: هدف آموزش عالي اشتغالزايي نيست. بلکه ارتقاي سطح دانش، علم و تکنولوژي در جامعه است.
وي اظهار داشت: هنوز به خط مقدم سرانه دانشجو در کشورهاي توسعه يافته جهان نرسيده ايم و فاصله زيادي با آنها داريم.
دکتر جاسبي افزود: درحال حاضر به به ازاي هر صد هزار نفر 3 هزار و 100 دانشجو داريم اما در کشورهاي پيشرفته اين رقم به ازاي هر صد هزار دانشجو حدود 6 هزار نفر است. به عبارتي بايد جمعيت دانشجويان ما بيش از دو برابر شود.
عضو شوراي انقلاب فرهنگي خاطرنشان کرد: گذشته از تربيت نيروي انساني براي صنعت و خدمات، گسترش آموزش عالي موجب توسعه شهرها و مناطق مخلتف مي شود و به عبارتي توسعه شهرها وابستگي بسيار عميقي با آموزش عالي دارد.
وي افزود: شهري که آموزش عالي در آن تاسيس مي شود از آنجا باعث جذب نيروي متخصص مي شود و نيروي متخصص هم باعث تحول شهر مي شود. بنابراين آموزش عالي موجب توسعه يافتگي مي شود.
وي با اشاره به آنکه در ايران هر چه از مرکز دور شويم، شهر ها محروم تر مي شوند و به دليل محروميت استادان کمتر تمايل دارند به آنها بروند و تدريس کنند، اظهار داشت: ولي در شهرهاي توسعه يافته چون لندن، تقريبا اين روند بر عکس است و هر چه از مرکز فاصله بگيريم تسهيلات زندگي راحت تر شده و مردم بيشتر تمايل به کار و تحصيل و تدريس دارند.
وي افزود: با گسترش آموزش عالي مهاجرت به شهرهاي بزرگ و به خصوص تهران متوقف مي شود و در بعضي از شهر ها روند مهاجرت معکوس مي شود.
وي با اشاره به شهري مثل نراق، اظهار داشت: شهر نراق پس از تاسيس دانشگاه آزاد اسلامي دوباره احيا شد و جمعيت شهر به سرعت افزايش پيدا کرد و سيل امکانات به آن شهر سرازير شد.
دکتر جاسبي با اشاره به آنکه امروز توقع دانشجويان متفاوت از 20 سال گذشته است، گفت: اکنون دانشجويان درخواست هاي متفاوتي دارند. مسجد، کتابخانه، سلف سرويس و ... مي خواهند. ما هم از اين موضوع استقبال مي کنيم و علاقه داريم که اين امکانات را فراهم کنيم.
وي در خصوص درخواست رئيس دانشگاه واحد شهربابک که خواستار افزايش رشته هاي کارشناسي شده بود، خاطرنشان کرد: شرط افزايش رشته ها جذب هيات علمي است.
وي در خاتمه افزود: کاري کنيد که جوانان شهر بابک نياز نداشته باشند به شهرهاي ديگر بروند و همه نيازهاي آنان در دانشگاه خودشان برطرف شود.
دکتر جاسبي در خصوص بحث شهريه دانشگاه اظهار داشت: 35 تا 40 ميليارد تومان از طريق صندوق رفاه دانشگاه در اختيار دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي قرار خواهد گرفت اما براي آنکه بتوان پاسخگوي تمامي دانشجويان متقاضي وام دانشجويي بود، بايد 150 تا 200 ميليارد تومان در اختيار دانشگاه قرار گيرد
تهران: 16:01 02/10/1386 کدخبر: 165447-03-861002
سرویس: اجتماعی نوع مطلب: گزارش
استاندار تهران:
طرح مهاجرت معکوس از سوی دولت بی پاسخ مانده است
تهران - خبرگزاری ایسکانیوز: استاندار تهران گفت: اطلس مهاجرت را طراحی و طرح مهاجرت معکوس را در برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت تنظیم و به دولت ارسال کردیم اما تاکنون بی پاسخ مانده است.
به گزارش روز یکشنبه خبرنگار گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران"ایسکانیوز"، دکتر کامران دانشجو در جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه استان تهران که با حضور دکتر جهرمی وزیر کار و امور اجتماعی، معاونین، مشاورین و مدیران کل استان تهران در استانداری برگزار شد، ابراز داشت: استانداری تهران در جهت ساماندهی طرح مهاجرت معکوس بخشی از تسهیلات را به وام های تشویقی اختصاص داده تا افرادی که به تهران مهاجرت کردند با استفاده از این وام ها بتوانند در شهر و روستای خود به بحث اشتغال زایی بپردازند.
وی اظهار داشت: نرخ بیکاری در بخش تحصیلات عالی به مراتب بالاتر از تحصیلات در سطح دیپلم و پایین تر است که در این راستا استانداری در نظر دارد با ساخت و ساز صنایع در بحث اشتغال زایی سرمایهگذاری کند که قانون 125 کیلومتر مربع محدوده استان تهران ما را در ساخت و ساز محدود کرده است.
دکتر جهرمی وزیر کار و امور اجتماعی در ادامه با بیان این مطلب که در قانون برنامه چهارم تسهیلات با توجه به برنامه های ارایه شده عملی نشد ، ابراز داشت: برای مرتفع سازی بسیاری از مشکلات از قبیل مسکن در برنامه پنجم توسعه انتقال پایتخت به عنوان راه حلی مناسب در دستور کار شورای مسکن است./ 146/120
خبرنگار:401
سه شنبه 26 ارديبهشت ماه 1385
بازگشت به صفحه اول ارسال برای دوستان نسخه چاپی
تشكيل 5 كميته براي بررسي و تهيه سند مهاجرت معكوس
مديركل امور اجتماعي و انتخابات استانداري تهران، از تشكيل 5 كميته براي بررسي و تهيه سند مهاجرت معكوس استان تهران خبر داد.
رضواني، كميته هاي بررسي كننده براي تهيه سند مهاجرت معكوس استان را شامل اشتغال، مسكن، فرهنگي، كشاورزي و صنعت عنوان كرد و با بيان اين كه اين كميته ها نقش دستگاه ها را بررسي مي كنند، افزود : نماينده هر كدام از دستگاه ها در اين كميته حضور دارند.
وي با اشاره به اين كه تشكيل كميته هاي يادشده، از سوي معاونت سياسي — امنيتي استانداري تهران به اداره اجتماعي ابلاغ شده و ما به دنبال مشخص كردن تركيب كميته و اعضاي آن هستيم، تصريح كرد: نخستين جلسه اين كميته، اواخر هفته آينده تشكيل خواهد شد.
مديركل امور اجتماعي و انتخابات استانداري تهران، با اشاره به اين كه براي تهيه و تدوين سند مهاجرت معكوس دستگاه هاي مرتبط چون وزارتخانه هاي كار، مسكن، جهاد كشاورزي، صنايع و معادن كشور، رفاه و بانك مركزي بايد وارد ميدان شده و طرح هاي پيشنهادي و نقش خود را براي اين اقدام اعلام كنند، افزود: پس از آمادگي دستگاه ها، استان هاي مهاجر فرست به تهران، شناسايي خواهند شد.
به گزارش ايسنا، وي با پيشنهاد اين كه استارت مهاجرت معكوس از قشر بازنشسته زده شود، اظهار كرد: اين قشر وابستگي شغلي ندارند و با توجه به نيازشان به فضاي آرام و بي دغدغه ، تمايل بيشتري براي بازگشت به محل تولد و دوران نوجواني خود دارند، از اين رو چنانچه دستگاه هاي مربوطه براي بازگشت اين قشر تدابيري بينديشند و اولين گروه هدف را بازنشستگان قرار دهند، زودتر به نتيجه خواهيم رسيد.
مهاجرت معكوس در تهران، از شهر به حاشيه
افزايش هزينه هاي زندگي در شهرها و ناتواني در پاسخگويي مالي به شرايط موجود اقتصادي و معيشتي شهرها، نوع جديدي از مهاجرت به نام مهاجرت معكوس را ايجاد كرده است كه از پيامدهاي آن مي توان به حاشيه نشيني و سكونت در مناطق غيررسمي اشاره كرد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران، زهرا نژاد بهرام مديركل امور اجتماعي استانداري تهران ضمن اعلام اين مطلب و با اشاره به رشد مهاجرت معكوس در شهر تهران گفت: به طور متوسط سالانه 500 هزار نفر با توجه به نرخ مواليد و مهاجرت، به جمعيت استان تهران اضافه مي شود كه بخش بزرگي از آنان در حاشيه شهرهاي استان زندگي مي كنند.
وي افزود: براساس آمارهاي موجود، 8 تا 10 ميليون نفر در حاشيه و سكونت گاه هاي غيررسمي در كشور زندگي مي كنند. در حالي كه اين تعداد در تهران بين 300 تا 350 هزار خانوار است كه اگر براي هر خانوار به طور متوسط چهار نفر را درنظر بگيريم، جمعيتي بيش از يك ميليون و دويست هزار نفر را شامل مي شود. مديركل امور اجتماعي استانداري تهران با اشاره به مصوبه سند توسعه و توانمندسازي مناطق حاشيه اي و سكونت گاه هاي غيررسمي در هيا ت دولت گفت: به رغم گذشت يك سال از مصوبه سند توسعه و توانمندسازي مناطق حاشيه اي و سكونت گاه هاي غيررسمي، متا سفانه هنوز ستاد ملي براي تشكيل ستادهاي استاني ايجاد نشده است. درحالي كه ستاد ملي اين مصوبه مي توانست از پتانسيل توافقات صورت گرفته ميان وزارت مسكن و بانك جهاني درخصوص دريافت وام براي توانمندسازي حاشيه ها استفاده كند.
وي از تشكيل كميته كارشناسي توسعه و رفاه با محور حاشيه نشيني، مباحث مربوط به توسعه و ارايه راهكارهاي مناسب در زيرمجموعه كار گروه اجتماعي استانداري تهران خبر داد و گفت: اين كميته با جمع آوري اسناد، مدارك، پژوهش ها و دريافت نظرات متخصصان و كارشناسان دانشگاهي و مديران اجرايي، پيش نويس اوليه و پيشنهادي ساماندهي حاشيه ها را در دست تهيه دارد.
نژاد بهرام، حاشيه نشيني را نوعي رفتار زندگي و فرهنگ اعلام كرد و گفت: حاشيه نشيني جرم نيست، از اين رو رفع مشكل حاشيه نشيني بدون هماهنگي و مشاركت هاي مردمي امكان پذير نيست و براي همين هم نياز به آموزش، ظرفيت سازي و حمايت است كه بايد در دستور كار گروه اجتماعي استانداري تهران قرار گيرد.
استاندار قم: با ايجاد امكانات وزيرساختها، مهاجرت معكوس به روستاها را فراهم كنيم قم، خبرگزاري جمهوري اسلامي ۱۳۸۷/۰۵/۳۰
داخلي. اقتصادي. عمراني. مهاجرت.
استاندار قم گفت: براي توسعه جمعيت روستا وفراهم كردن مهاجرت معكوس از شهر به روستا بايد امكانات ،زيرساختها وآگباداني را درروستاها ايجاد كرد.
به گزارش ايرنا ،دكتر محمد ناظمي اردكاني چهارشنبه شب دركارگروه معماري وشهرسازي استان قم ، افزود: هم اكنون با مهاجرت روستاييان به شهر مواجه هستيم و اين مساله باعث شده تا روستاها خالي از سكنه شود.
وي تاكيد كرد: سخت گيري هاي بيملاحظه به نفع هيچ كس نخواهد بود، سكونت در روستا نيازمند آگباداني وتوسعه مسكن روستاييان است.
معاون عمراني استانداري قم نيز دراين كارگروه گفت: ظرفيت مديريت استان براي تامين نيازهاي مردم استان كافي است و نيازي به استفاده ازظرفيت خارج ازاستان نيست.
مهندس علي متقيان از اعضاي اين كارگروه خواست تا با هماهنگي لازم مسير توسعه را تسهيل كرده و اشكالات قانوني را به مفسر ارجاع دهند.
وي در خصوص واگذاري تغيير كاربري اراضي كشاورزي كه پيش از اين از سوي قانون تبصره يك ماده يك معماري وشهرسازي صورت ميگرفت ، گفت : هم اكنون اين كار به تبصره ۱۳واگذار شده وازاين پس پروندهها در كميته فني بررسي شده و سپس به كارگروه ارجاع ودر نهايت به تبصره يك ارسال ميشود.
متقيان تاكيد كرد: اصل بر حفظ اراضي كشاورزي است و تلاش ميكنيم با استفاده از قانون و تبصره هاي موجود راهكارهاي لازم را براي حل مشكلات استان ارايه كنيم.
در اين كارگروه مطالعه توسعه روستاهاي آقلك،سناوند و سفيد آله بخش خلجستان براي سالهاي آينده و تعيين كاربري اراضي روستاهاي مذكور مورد تصويب قرار گرفت.
مهاجرت معكوس دومين ويژگي مهم صنايعدستي كشورهاي دنياست.
"مصطفي قاسمي" سرپرست معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي كشور، با بيان اين مطلب در آيين گشايش پنجمين نمايشگاه صنايعدستي اهواز،تأكيد كرد: كشورهاي مختلف دنيا در حوزه سياست، امور اجتماعي، اشتغال و جلوگيري از مهاجرت، براي مهاجرت معكوس طرحهاي متنوعي از صنايعدستي ارائه دادهاند.
وي با اشاره به اينكه فرهنگ و هنر اصيل هر كشور به صنايعدستي آن مربوط ميشود، افزود: اين حوزه علاوه بر هويت ملي هويت ديني را نيز در خود نمايان ميسازد.
قاسمي گفت: زماني كه فردي در محل زندگي خود اشتغال داشته باشد كپرنشين حاشيه شهرها نميشود.
وي اظهار داشت: درصورت توجه كافي به صنايعدستي، هيچ هنرمندي حاضر نيست سرزمين مادري خود را ترك كند.
اين مقام مسوول، با اشاره به اينكه صنايعدستي ميتواند بالاترين رقم ايجاد اشتغال را به خود اختصاص دهد، تصريح كرد: امسال را بدون بودجه سپري كرديم و متأسفانه براي سال 86 نيز بودجه جاري به هيچ استاني پيشنهاد نشده است.
مهاجرت معكوس
تا پيش از اين، كشور آلمان به آهن رباي مهاجران معروف بود، به طوري كه هزاران مهاجر از كشورهاي مختلف به اميد يافتن كار و زندگي بهتر، تحت عنوان كارگران مهمان راه اين كشور را در پيش ميگرفتند. اما با سقوط ديوار برلين در سال1989 ، نوع ديگري از مهاجرت از ايالات شرقي به سمت ايالات غربي آلمان به راه افتاد، چرا كه بخش شرقي آلمان تحت حاكميت كمونيست ها، فقير و منابع آن كاملاً تحليل رفته بود. بنابراين شهروندان بخش شرقي از روي ناچاري و براي يافتن كار و اشتغال، سيل آسا به ايالات غربي كشور پناه بردند كه نتيجه آن، افزايش بيكاري در سراسر آلمان بود.
اما هم اكنون اين روند بر عكس شده و به جاي اين كه خارجي ها و شهروندان آلماني مانند سابق براي يافتن كار و زندگي بهتر به نقاط مختلف اين كشور مهاجرت نمايند، شمار آلمانيهايي كه كشورشان را به اين منظور به سمت خارج ترك مي كنند، به شدت رو به افزايش نهاده است. در سال 2004 بيش از 150 هزار شهروند آلماني خروج خود از كشور را به شهرداري هاي محلي گزارش دادند كه بيشترين آمار مهاجرت آلماني ها از سال 1884 بدين سو مي باشد. آمارهاي واقعي قطعاً از اين تعداد هم بيشتر است. بدين ترتيب، آلمان كه زماني موتور اقتصادي اروپا به شمار مي رفت، هم اكنون در حال تبديل شدن به يك مركز مهاجرت به خارج است. البته اين چرخش وضعيت به لطيفه اي نغز براي شهروندان آلماني تغيير شكل داده است، زيرا تا همين اواخر سياستمداران آلماني از مهاجرت زياد خارجيها به كشورشان مدام گله مند بودند، ولي حالا مهاجرت آلمان ها به خارج آنها را به شدت نگران كرده است. رولَند كُُخ، رييس سابق مجلس آلمان كه يكبار پيش از اين در اثر مخالفت با پيشنهاد ساير نمايندگان به منظور صدور مجوز تابعيت دوگانه براي اتباع ترك تبار آلماني، موفق به پيروزي در انتخابات شده بود، گفته است كه اين يك تحول بسيار خطرناك مي باشد. اين وضعيت حتي باعث نگراني جدي صاحبان كسب و كار در آلمان شده است.
فريتد لوديك گِئورگ براون، رييس اتاق بازرگاني و صنعت آلمان در اين باره مي گويد كه در حال حاضر جوانان آلماني اشتياق بيشتري براي خروج از كشورشان از خود نشان مي دهند كه پيامدهاي آن براي اقتصاد آلمان بسيار دردآور خواهد بود.
نگاهي گذرا به آمار مهاجران از آلمان، نشان ميدهد كه در نيمه اول سال جاري ميلادي 69 هزار شهروند آلماني كشورشان را ترك كردند كه از اين تعداد تنها 47 هزار نفر به وطن بازگشته اند. اگرچه خروج 22 هزار نيروي كار فعال از كشوري كه 82 ميليون نفر جمعيت دارد، چندان جدي و خطرناك به نظر نمي رسد، ليكن به گفته سيمون ايك، مدير موزه بِرمِر هاون، مهاجرت از آلمان در حال تبديل شدن به يك روال عادي است.
آثار مخرب اين مهاجرت در بلند مدت چهره خود را به شكل فرار مغزها، به اقتصاد آلمان نشان خواهد داد. اين در حالي است كه بر عكس آلمان، دو كشور آمريكا و سوئد در زمينه جذب مغزها، رتبه هاي نخست جهاني را در اختيار دارند. بر اساس اعلام يكي از سازمان هاي بهداشتي و درماني آلمان، در حال حاضر 12 هزار پزشك آلماني در خارج به ويژه انگليس و سوئد مشغول طبابت هستند. جالب آنكه سال گذشته مهاجران متخصص آلماني اكثراً براي ادامه كار و فعاليت خود، آمريكا را انتخاب كردند. سومين مقصد كاري پزشكان مهاجرآلماني، كشور اتريش مي باشد.
برخي از كارشناسان مسايل اجتماعي معتقدند كه وقوع چنين پديده اي آن هم در كشور صنعتي آلمان، ناشي از پديده جهاني سازي است. بر اساس قانون آموزش عالي كشور آلمان، دانشجويان دانشگاه هاي اين كشور حداقل بايد يك ترم تحصيلي را در خارج از خاك آلمان بگذرانند. در واقع، همين فرصت تحصيلي موجب مي شود تا دانشجويان آلمان به يك زبان خارجي دوم تسلط نسبي پيدا كنند. از سوي ديگر، براي افراد ماهر و صاحب فن آلماني خيلي مهم نيست كه در نيويورك ولندن مشغول به فعاليت شوند، يا در مونيخ و برلين. لذا موفقيت آنها در خارج از مرزها موجب تشويق و ترغيب ساير شهروندان آلماني در پيش گرفتن راه و روش آنها شده است. البته ذكر اين نكته هم ضروري است كه ركود اقتصادي چند سال اخير اين كشور، باعث تشديد موج معكوس مهاجرت در آلمان شده است. لذا انتظار مي رود با احياي اقتصادي، اين روند به حالت عادي باز گردد.
ميخواستم نظر دوستان را در مورد مهاجرت معكوس بدونم . فرض كنيد انساني هستيد كه از زندگي تو يه شهر بزرگ خسته شديد . از شلوغيهاش ، از آلودگي هواش و ... و حالا ميخواين با خانواده خود به يه شهر كوچكتر نقل مكان كنيد . شهري كه مشكلات و معظلات كلان شهرها را نداشته باشه ولي سطح رفاه نسبتا خوبي داشته باشه . از ميزان هزينه هاي مسكن گرفته تا وضعيت موارد زير بناي شهري مثل آب ، برق ، تلفن ، اينترنت ، مراكز درماني و ....
چه چيزهاي را در نظر ميگيريد ؟
و دوستاني كه در اين دسته از شهرها زندگي ميكنند ، آيا اين حركت را تاييد ميكنند ؟
چه شهري را براي مهاجرت پيشنهاد ميكنيد ؟
ممنون.
--------------------------------------------------------------------------------
mosyhey102-05-2007, 02:58 PM
حرف درستی است. مثلاً با پول یک خانه کوچک در کلان شهر ها می توان خانه مجللی در سایر شهر ها خرید.
بیشتر چه چیز هایی مد نظرتان است. مثلاً آب و هوا هم مد نظرتان هست. بسیاری از مشاغل کلان شهر ها در شهر های دیگر نیست. کار و بار چطور. بیشتر توضیح بدهید.
--------------------------------------------------------------------------------
ghods02-05-2007, 03:12 PM
حرف درستی است. مثلاً با پول یک خانه کوچک در کلان شهر ها می توان خانه مجللی در سایر شهر ها خرید.
بیشتر چه چیز هایی مد نظرتان است. مثلاً آب و هوا هم مد نظرتان هست. بسیاری از مشاغل کلان شهر ها در شهر های دیگر نیست. کار و بار چطور. بیشتر توضیح بدهید.
با سلام
فكر كنم معمولا شهرهاي كوچك يا حتي مراكز استانهاي كوچك از لحاظ آب و هوا خيلي بهتر از شهرهاي بزرگي مثل تهران هستند - خصوصا كه هواي آلوده تهران بيشتر به دليل اينه كه در وسط چند رشته كوه قرار گرفته و جريان هوا بخوبي انجام نميشه .
فرض كنيد نان آور خانواده ، شغل آزاد دارد و تقريبا در هر شهري ، ميتواند كسب درآمد كند.
ممنون
--------------------------------------------------------------------------------
arashkhan02-05-2007, 03:28 PM
با سلام
فكر كنم معمولا شهرهاي كوچك يا حتي مراكز استانهاي كوچك از لحاظ آب و هوا خيلي بهتر از شهرهاي بزرگي مثل تهران هستند - خصوصا كه هواي آلوده تهران بيشتر به دليل اينه كه در وسط چند رشته كوه قرار گرفته و جريان هوا بخوبي انجام نميشه .
فرض كنيد نان آور خانواده ، شغل آزاد دارد و تقريبا در هر شهري ، ميتواند كسب درآمد كند.
ممنون
به نظر من پیشنهاد شما برای کسایی خوبه که شغل شون مستقل از مکان هست. یعنی هر جا برن می تونن کارشون رو انجام بدن. البته برای کسانی هم که تازه اول کار کردنشونه هم بد نیست. شاید تو شهرستان یه کاری گیر آوردن و همونجا موندگار شدن.
--------------------------------------------------------------------------------
arashkhan02-05-2007, 03:33 PM
الان من حاضرم برم شهرستان. اگه کسی پایه باشه بریم اونجا کاری رو شروع کنیم پایه هستم. ولی چی کار؟ یه کاری که به فکرم می رسه عمده فروشی هست.اگه کسی پای کار هست جواب بده.
--------------------------------------------------------------------------------
parsa02-06-2007, 01:24 AM
با سلام
ميخواستم نظر دوستان را در مورد مهاجرت معكوس بدونم . فرض كنيد انساني هستيد كه از زندگي تو يه شهر بزرگ خسته شديد . از شلوغيهاش ، از آلودگي هواش و ... و حالا ميخواين با خانواده خود به يه شهر كوچكتر نقل مكان كنيد . شهري كه مشكلات و معظلات كلان شهرها را نداشته باشه ولي سطح رفاه نسبتا خوبي داشته باشه . از ميزان هزينه هاي مسكن گرفته تا وضعيت موارد زير بناي شهري مثل آب ، برق ، تلفن ، اينترنت ، مراكز درماني و ....
چه چيزهاي را در نظر ميگيريد ؟
و دوستاني كه در اين دسته از شهرها زندگي ميكنند ، آيا اين حركت را تاييد ميكنند ؟
چه شهري را براي مهاجرت پيشنهاد ميكنيد ؟
ممنون.
نظر بنده یزد هست!
هم مشكلات و معظلات كلان شهرها رو نداره، سطح رفاه نسبتا خوبي داره، از ميزان هزينه هاي مسكن گرفته تا وضعيت موارد زير بناي شهري مثل آب ، برق ، تلفن ، اينترنت ، مراكز درماني و .... در سطح عالی قرار داره!
اینو از روی تجربه شخصیم میگم!
--------------------------------------------------------------------------------
ghods02-07-2007, 09:16 AM
نظر بنده یزد هست!
هم مشكلات و معظلات كلان شهرها رو نداره، سطح رفاه نسبتا خوبي داره، از ميزان هزينه هاي مسكن گرفته تا وضعيت موارد زير بناي شهري مثل آب ، برق ، تلفن ، اينترنت ، مراكز درماني و .... در سطح عالی قرار داره!
اینو از روی تجربه شخصیم میگم!
شهر يزد يكي از مواردي كه تو ذهن من هم بود . حدودا 10 سال پيش چند سفر به يزد داشتم . به نظرم شهر ساكت و آرومي بود. از حالاش خبري ندارم .
شما خودتون يزد زندگي ميكنيد؟
چه محله هايي از شهر يزد را براي زندگي بهتر ميدانيد ؟
اگر نمونه ايي از هزينه هاي كرايه يا خريد خانه را هم ميدانيد ، بنويسيد .
ممنون.
arashkhan02-07-2007, 11:28 AM
شهر يزد يكي از مواردي كه تو ذهن من هم بود . حدودا 10 سال پيش چند سفر به يزد داشتم . به نظرم شهر ساكت و آرومي بود. از حالاش خبري ندارم .
شما خودتون يزد زندگي ميكنيد؟
چه محله هايي از شهر يزد را براي زندگي بهتر ميدانيد ؟
اگر نمونه ايي از هزينه هاي كرايه يا خريد خانه را هم ميدانيد ، بنويسيد .
ممنون.
گفتی یزد یاد یک خصیصه منحصر به فرد مخابراتی این شهر افتادم. این شهر چون تخت تخت است و از ساختمانهای بلند در آن خبری نیست ایده آل ترین شهر برای نصب آنتنهای موبایل محسوب می شود.
parsa02-12-2007, 03:13 AM
شهر يزد يكي از مواردي كه تو ذهن من هم بود . حدودا 10 سال پيش چند سفر به يزد داشتم . به نظرم شهر ساكت و آرومي بود. از حالاش خبري ندارم .
شما خودتون يزد زندگي ميكنيد؟
چه محله هايي از شهر يزد را براي زندگي بهتر ميدانيد ؟
اگر نمونه ايي از هزينه هاي كرايه يا خريد خانه را هم ميدانيد ، بنويسيد .
ممنون.بله، همینطوری هست که شما گفتین!واقعا شهر آروم و تمیزی هست و فرهنگ مردمش دست نخورده باقی مونده ...!
ضمنا اینو هم بگم تلوزیون رو نبینید که میاد بعضی از فیلم های یزدی رو با اون لهجه تقلیدی مسخره میسازه، لهجه یزدی واقعا شیرینه و در برخی از فیلم ها با بازیگران یزدی اینو دیدید!
ضمنا من یزد زندگی نمیکنم، ولی فامیل اونجا داریم ...! قیمت ها رو اگر بخوای باید حتما یه سفر برین اونجا! اگر تا حالا نرفتین که حتما برید ...! میارزه ......!ولی اینو بگم در عین حالیکه شهر توریستی هست، قیمت ها در کل سطح مناسبی دارند! هم خونه، هم زمین و ....!گفتی یزد یاد یک خصیصه منحصر به فرد مخابراتی این شهر افتادم. این شهر چون تخت تخت است و از ساختمانهای بلند در آن خبری نیست ایده آل ترین شهر برای نصب آنتن های
آغاز مهاجرت معكوس
اخذ وام های ۵ تا ۵۰۰ میلیون تومانی از بانك های دولتی وخصوصی را به ما بسپارید ،هنر وام گرفتن از ما! امروز صاحب خانه شوید فردا دیر است. این ها بریده ای از آگهی های چند كادری روزنامه ها وسایت های اینترنتی است كه سعی دارد بازار مسكن را به تب و تاب وادارد، بازاری كه به تعبیر بازاریان همچنان در خواب زمستانی به سر می برد و از فصل سرد گذشته تا كنون در ركود نسبی چرت می زند وبه تعبیر بنگاه داران فصل گرم از خواب زمستانی بیدار می شود و آنگاه فصل معرفی هنر و هنرمند است.
بی میلی بازار به خرید وفروش ونبود نقدینگی مكفی برای خرید سر پناه یكی از دهها دلیل طولانی شدن فصل سرد بازار مسكن است.
در حالی كه نیاز كشور به مسكن بیش از یك میلیون واحد مسكونی در سال است كه به صورت ملكی و یا اجاره ای در اختیار خانوارها قرار می گیرد، اما قرار گرفتن بازار مسكن در دوران ركودسبب شده تا كركره بازار سیاه خرید وفروش وام مسكن نیز پائین كشیده شود.
بازار كاذبی كه تنها چهار یا پنج سال از زمان تولدش در عرصه دلالی ایران می گذرد و در عین نوپایی تبدیل به قطب خرید وفروش مسكن شده وقدرت لرزه انداختن به جان بازار بیمار مسكن را دارد.وام هایی كه از بانك ها گرفته می شود وبه غیر، بی قید واگذار می شود.
گرچه ابتدا این اقدام تنها از طریق برخی دفاتر مشاوران املاك صورت می گرفت، اما هم اكنون افراد بسیاری در قالب شغل اول و دوم آشكارا و پنهان در بازاری كاذب انواع وامهای دولتی وغیره را دست به دست واگذار می كنند، بازار كاسبی كه با تمام هشدارهای صورت گرفته از سوی بانك مسكن به قوت خود باقیست.كارشناسان اقتصادی، بر این باورند كه انتشار روزافزون آگهی های خرید و فروش انواع وام ها در رسانه های نوشتاری، به بازار دلالان این معاملات رونق می دهد و تا سر حد برهم زدن سیستم اقتصادی مسكن كشور، پیشروی می كند. ولی آنچه مشخص است هنوز عامل قانونی بازدارنده ای از انتشار این گونه آگهی ها و حتی خرید وفروش وام ها ممانعت نمی كند.
از ماه های پایانی سال گذشته افزایش قیمت مسكن معاملات وام های مسكن را دستخوش تغییرات اساسی كرده است. قیمت وام مسكن در بازار آزاد روندنزولی یافته و وام دارندگان كه پیش از این وام های خود را به مزایده می گذاشتند و بالاترین قیمت را انتخاب می كردند این روزها بر سر فروش هر چه زود تر وام خود دوئل می كنند. تا جایی كه وام های ۱۸ میلیونی كه جزو وام های پر طرفدار خرید مسكن است در حدود دو میلیون ۶۰۰ تا دو میلیون و۸۰۰ هزار تومان دست به دست می شود این در حال است كه این وام ها پیش از این چهار تا چهارو نیم میلیون تومان معامله می شدند.در حال حاضر وام جانبازی باسود كم در رتبه اول و تسهیلات پرداختی به هیأت های علمی دانشگاه ها در مقام دوم گرانترین وام های فروشی در بازاردلالی تهران عرضه می شود. وام ۱۶ میلیون تومانی جانبازی با ۴میلیون ونیم تا ۵ میلیون تومان و تسهیلات ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومانی اساتید به قیمت ۳میلیون ونیم تا ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان خرید وفروش می شود. از آنجا كه خرید و فروش وام در دفاتر مشاوران املاك ممنوع است، آمار دقیقی از نمودار خرید وفروش این وام ها در بازار سیاه در دسترس نیست، اما به پیش بینی مسئولان و یك چرتكه سرانگشتی بیش از ۳۰ درصد از دارندگان امتیاز وام،همواره آماده فروش امتیاز خود هستند كه این رقم به ایجاد شغل كاذب دلالی خرید وفروش وام منجر شده است.
● خبری از جنس تورم
خبر اعطای وام ۳۶ میلیونی برای خرید خانه، كه ماه های پایانی سال گذشته می رفت كه در گوش بازار خوابیده مسكن زمزمه شود ،قبل از واكنش بازار به واكنش مسئولان منجر شد.تا جایی كه در عرض ۲۴ساعت اصلاح شد و به وامی برای ساخت تغییر یافت.این طرح در همان چند ساعت با اما ها واگر ها در بوته نقد كارشناسان قرار گرفت. در این میان گروهی از تجربه تلخ وزارت مسكن وبانك مسكن در پرداخت وام های ۳ و ۱۰ میلیون تومانی را كه آغازی بر تورم فزاینده در بخش مسكن بود را تداعی وكارشناسان اقتصادی پیامد های تورم زای این تبلیغ را در صورت اجرا نشدن به آنان گوشزد كردند. به هر حال به گفته مسئولان، طرح اعطای دو فقره وام تنها درراستای جلوگیری از خرید و فروش غیرقانونی وام مسكن، سفته بازی و افزایش توان خرید مسكن توسط افراد جامعه بود و هیچ تأثیری در افزایش حجم نقدینگی و تورم و افزایش قیمت مسكن نداشت.
منحنی ها در بررسی های صورت گرفته توسط دولت،بیانگر آن است كه وام ۱۸ میلیون تومانی در تهران قدرت خرید ۳۰ درصد از بهای یك واحد مسكونی و در شهرستانها ۶۰ درصد را دارد.
در این میان كارشناسان اقتصادی معتقدند: خرید و فروش وام مسكن به صورت اوراق حق تقدم در بورس مانع سوء استفاده دلالان از خرید و فروش وام می شود.
این در حالی است كه دكتر غلامرضا سلامی، رئیس شورای عالی انجمن حسابداران خبره ایران چندی پیش در افزایش حجم معاملات در بورس را مستلزم خصوصی سازی واقعی عنوان كرده بود.
این كارشناس بازار سرمایه درباره خرید و فروش وام مسكن در بورس معتقد است: با این كار برای بازار مالی مشكل ایجاد خواهد شد و مردمی كه می خواهند صاحب مسكن شوند با خرید وام ۱۸ میلیون تومانی حدود چهار تا پنج میلیون تومان اضافه پرداخت كرده و دارنده امتیاز وام كه در طول یك سال ۶ میلیون تومان پول گذاشته چیزی حدود ۷۰ درصد بهره دریافت می كند.
● خرید وفروش منع قانونی ندارد
مراجع تقلید هنوز بر سر شرعی بودن ونبودن خرید وفروش وام ها به اجماع نظر نرسیده اند از سوی دیگرافكار عمومی خرید وفروش وام را یك تجارت زیرزمینی می دانند. اما با یك نگاه اجمالی این نظریه تكذیب می شود . در حال حاضر دفاتر معاملات املاك به عنوان معتبرترین مراكز خریدو فروش تسهیلات بانكی در جامعه با چسباندن برچسب هایی بر روی شیشه آشكارا خرید و فروش وام های بانكی را اطلاع رسانی می كنند و دفاتر ثبت اسناد كشور نیز به عنوان یك مركز قانونی با ارائه وكالتنامه بلاعزل، بر وجهه قانونی خرید و فروش وام های بانكی تأكید می كنند. به هر حال این تجارت زیر زمینی از نظر حقوقدانان وجهه ای قانونی دارد.
شعله سعدی حقوقدان در خصوص خرید و فروش وام های بانكی می گوید: به لحاظ حقوقی خرید و فروش وام مسكن از سوی مشاوران املاك بلامانع است و هیچ منع قانونی در این معامله وجود ندارد .چرا كه وام یك امتیاز است وقابلیت واگذاری دارد.البته متأسفانه در بسیاری از موارد خرید و فروش این وام ها، نداشتن شناخت و آگاهی خریداران از قوانین معامله موجب متضرر شدن خریداران می شود.
این حقوقدان می افزاید: اشكال اساسی خرید و فروش این وام نبود امكان انتقال مالكیت به خریدار وام است به صورتی كه فروشنده تنها امتیاز را واگذار می كند و خانه به نام كسی می شود كه وام را منتقل كرده است.و در صورت فوت ،دیوانگی ویا ورشكستگی دارنده وام ،وكالت بلاعزل انتقال سند باطل می شود.
وی می گوید :اگر بانك این اقدام را غیر قانونی می داند می تواند در زمان اعطای وام امكان انتقال به غیر را منع كند واین جزو اختیارات بانك است .
این در حالی است كه چندی پیش مدیر عامل بانك مسكن از امكان تغییر نام وام های ۱۸میلیونی وكالتی مسكن با پرداخت ۱۰درصد خبر داد.ولی این هم مسكنی بود به درد بی درمان مسكن.
به هر حال خرید وفروش وام ها در حالی جامه رسمیت به خود پوشیده است كه مسئولان بانكی رسماً با ارسال نامه هایی به دفاتر ثبت اسناد كل كشور اعلام كرده كه این دفاتر براساس مقررات بانكی اجازه ندارند بر مبنای اسنادی كه در رهن بانك مسكن است، وكالتنامه صادر كنند.بدین ترتیب از نظر بانك این گونه معاملات غیرقانونی بوده و معامله كنندگان متخلف شناخته می شوند.مسئولان بانك مركزی نیز بارها اعلام كرده اند كه به مراجع قضایی شكایت كرده اند ولی چون خودشان ضابط قضایی نیستند نمی توانند اقدامی كنند ولی هیچ اقدامی از سوی مراجع قضایی برای كنترل این بحران صورت نگرفته است .
● گام مثبت
ماهیت معاملات وام بیانگر آن است كه وام مسكن با بهره مشخص و تعیین شده توسط بانك دارای ارزشی است كه دارنده آن می تواند مبلغی بابت واگذاری آن طلب كند.این ارزش به دلیل پائین بودن نرخ بهره وام نیست بلكه به بهره واقعی در بازار پول حاصل می شود.این نظر عبدالحسین ساسان كارشناس اقتصاددان است.
وی اعتقاد دارد : اقتصاد های دولتی از بعد نظری مكانیزم های بازار را قبول ندارند و از دیدگاه عملی همواره در پی شكستن این مكانیزم ها هستند .
ساسان با مثبت دانستن هدف دولت مشكلات وام ها را در زمره این مكانیزم ها دانسته و ادامه می دهد:در اقتصاد آزاد نرخ بهره وام ها بالاست وچون دولت بهره بالا رانمی پذیرد دستور كاهش بهره به بانك ها می دهد واین تناقض بازار آزاد و دولتی سبب انحراف نظام اقتصادی می شود.
این كارشناس امور اقتصادی در رابطه با تأثیر خرید وفروش وام بر اقتصاد كشور، بر پر رنگ شدن نقش سیاستگذاری وكم شدن تصدیگری دولت به عنوان یكی از راه حل های مؤثر در بهبود این مشكل تأكید دارد: دولت به نحوی با واگذاری زمین و تسهیلات بانكی وغیره سعی در كنترل بازار مسكن دارد اما تجربه نشان می دهد كه این تصدیگری در امور مسكن در حل مشكل جامعه نقشی نداشته بلكه در نهایت موجب ایجاد بازار دلالی شده است.
ساسان با اشاره به اینكه دولت خود را متعهد به تأمین مسكن كرده است ادامه می دهد: زمانی كه دولت با هدف حل معضل مسكن به واگذاری زمین اقدام می كند ناخود آگاه افراد را به ساخت وساز سوق می دهد بی آنكه قبل از واگذاری در خصوص مصالح ساختمانی و مایحتاج ساخت خانه تحقیقی شده باشد افزایش درخواست مصالح و نبود آن بر گرانی وكمیابی مصالح دامن می زند وگرانی مصالح موجب افزایش قیمت مسكن می شود.
وی می گوید: در پی این گرانی انبوه سازانی كه با مصالح ارزان خانه ساخته اند از فروش خانه ها خودداری می كنند و مردم از ترس تورم وگرانی برای خرید آپارتمان به خرید وام تن می دهند .
وی عنوان می كند : در شرایطی كه، اعطای این وام به تنهایی و بدون داشتن بودجه خرید دیگر، عملاً مشكلی از خریداران مسكن را در تهران حل نمی كند، برخی ازافراد جامعه كه توانایی خرید در تهران را ندارند، ترجیح می دهند برای اینكه پول خود را دریك قلك مطمئن نگهداری كنند به خرید ملك در شهر های دیگر وحتی به خرید زمین های كشاورزی روی آورده اند.
● مهاجرت پول های تهرانی ها
گرچه هنوز بازار مسكن دستخوش تحولی جدی نسبت به ماههای سال گذشته نشده است اما شوك افزایش قیمت در سال گذشته سبب شد تا دارندگان واحدهای مسكونی كه در ماههای گذشته تصمیم به فروش ملك خود گرفته بودند به دلیل ترس از ناتوانی در تهیه مسكن مورد نظر، از فروش واحد مسكونی خود منصرف شوندو پیامد این انصراف خراب شدن بازار خرید وام شد.
روند نزولی قیمت وام مسكن وصعود قیمت زمین ومسكن در تهران، تهرانی ها را بر آن داشت تا این بار آنها مهاجرت به شهرهای دیگر را تجربه كنند .مهاجرت سرمایه ای تهرانی ها بخصوص به شهر های نزدیك تهران و شهرك های انبوه سازی شده غرب وشرق تهران تنها به دلیل این بود كه خرید وام های مسكن در شهرستان ها كمی آنها را به آرزوی خانه دار شدنشان نزدیك تر می كند.
محمود فتحی عضو هیأت رئیسه اتحادیه مشاورین املاك ساری می گوید: با توجه به رشد نسبی قیمت مسكن، هم اكنون وام ۱۸ میلیون تومانی مسكن در تهران دیگر كارآیی لازم را ندارد.اما در شهرستان ها و حتی شهرهای بزرگ، استقبال زیادی از آن صورت می گیرد. وی می افزاید : بانك مسكن باید تسهیلاتی را فراهم كند كه وام به افرادی پرداخت شود كه قصد خرید خانه را دارند چرا كه در غیر این صورت بازار دلالی تقویت می شود.فتحی ادامه می دهد :در حال حاضر میل به پیش خرید ملك رشد چشمگیری دارد چرا كه مردم با پیش بینی تورم در سال های آتی با پیش خرید ملك می خواهند از تورم های پیش رو به آسانی بگذرند
عضو هیأت رئیسه اتحادیه مشاورین املاك ساری معتقد است: به پیامد افزایش قیمت ملك در تهران و هجوم تهرانی ها به شهرهای شمالی برای خرید ملك افزایش قیمت ملك وخودداری مالكان از فروش به این شهر ها هم سرایت كرده است.وی با اشاره به برخی از مجتمع های نیمه تمام در این شهرعنوان می كند برخی از انبوه سازان كه برای تحویل ملك زمان مشخصی را تعیین كرده بودند با گران شدن مصالح دچار مشكلات عدیده ای شده اند. انتقال وام مسكن در طول سه سال گذشته دستخوش تغییراتی همچون ممنوعیت
معامله ،گرانی و... بوده است وام هایی كه با هدف خرید خانه به متقاضی اعطا می شود ولی درشرایط فعلی به دلیل تغییرات نزولی قیمت مسكن و كافی نبودن میزان آن در بازار سیاه دست به دست می شود و بازار كاذب رهن واجاره را رونق می دهد.دارنده وام كه حالا از خرید خانه نا امید شده با پول وام واگذار شده اش سرگردان روانه بازار رهن مسكن می شود و نمودار رهن واجاره به دلیل نبود قدرت خرید سیر صعودی می گیرد ونمودار خرید سر به پائین می برد و قصه خرید وفروش وام همچنان مسكوت می ماند.